مرکز فقهی ائمّه اطهار (علیهم السلام) دو فصلنامه علمی فقه و فقاهت دوره 3 شماره 5 1404 06 15 Application of the narrations of guarantee in the liability of physicians and the challenge of the Islamic Penal Code approved in 2013 کاربست روایات ضمان در مسؤولیت پزشکان و چالشِ قانونِ مجازات اسلامی مصوب 1392‎ 5 178 243675 FA محمدعلی قاسمی دکتری تخصصی ، مدیر گروه فقه پزشکی مرکز فقهی ائمه اطهرا(ع) محمدحسن قاسمی استادیار دانشگاه رضوی مشهد مقدس محمد امامی دانشیار دانشگاه رضوی مشهد مقدس Journal Article 2025 09 06 Findings: Finally, the research findings from the analysis of narrations, with the Islamic Penal Code, propose the theory of reforming the law again; because according to the narrations, the principle should be placed on the liability of doctors and if the doctor is hired and not acquitted, he should be considered a guarantor; but if the doctor is a clear example of a good person, even if he has not been acquitted, there will be no liability for him; also, a distinction should be made between the permission issued by the patient or his guardian and the acquittal in causing damage, and in the case of permission, even the damages resulting from medical matters that are attributed to the doctor should be considered as guarantors; but in the case of acquittal from causing damage, there will be no liability. زمینه و هدف: روایات پرکاربردترین ادله در استنباط احکام فقهی¬اند و امروزه مسؤولیت مدنی پزشکان، یکی از مسائل مهم مورد بحث در فقه شیعه و حقوق موضوعه است، روایات معصومین نیز به تفصیل به این موضوع ÷رداخته¬اند، بررسی مجموعی روایات ضمان، بررسی اعتبار و دلالت و ارزیابی مجموعی آنها و بررسی چالش آخرین قانون مصوب، مسئله این پژوهش است که با روش اجتهادی، همراه با دسته¬بندی روایات مختلف، بررسی سند و دلالت موضع قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در این خصوص مورد بررسی قرار گرفته است. به ویژه قانونگذار در خصوص مسوولیت پزشک در سال 1392، تغییر موضع داده و وضعیت متفاوتی با قبل اتخاذ نموده است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی مساله از منظر روایات اهل بیت پرداخته است. یافته ها: در نهایت یافته پژوهش از واکاوی روایات، با قانون مجازات اسلامی، نظریه اصلاح دوباره قانون را مطرح می¬سازد؛ چرا که با توجه به روایات باید اصل را بر ضمان پزشکان قرار داد و در صورت اجیر بودن پزشک و عدم أخذ برائت، وی را ضامن دانست؛ اما در صورتی که پزشک مصداق روشن محسن قرار گیرد، اگر چه برائت نگرفته باشد، ضمانی بر وی نخواهد بود، هم چنین باید میان اذن صادر شده از بیمار یا ولی وی، و برائت در ایجاد خسارت فرق گذاشت و در صورت اذن، حتی خسارت¬های ناشی از امور پزشکی را که به پزشک منتسب می¬شود، مورد ضمان دانست؛ اما در صورت أخذ برائت از ایراد خسارت، ضمانی نخواهد داشت. http://fqaht-mpbs.ir/finalFile/1764880635_d5062d9741095f2b36db4b813583636f.pdf